وبلاگ شخصی محمدمهدی ایلخانی

اشتباهاتی که از عربی به زبان فارسی راه یافته است:

1- استفاده ازعلامات جمع عربی(ون- ین- ات)درمورد کلمات فارسی صحیح نیست.

مانند:داوطلبین، بازرسین،  نگارشات،  پیشنهادات،  نمایشات،  فرمایشات، گزارشات،  پاکات،

  سفارشات،  آزمایشات.

نکته 1:کلمات، شمیرانات،  لواسانات، دهات وباغات به صورت مجموعه ای باشند اشکال ندارد.

نکته 2: ماشین آلات،  آهن آلات،  ابزار آلات و  شیرآلات ، چینی جات،  مربا جات،  کارخانجات،

روزنامه جات،  سبزیجات وشیرینی جات را چون مفهوم انواع را به کلمه می دهند ،می توان با

کلمات فارسی بکار برد.

2-دوباره جمع بستن جمع های مکسر عربی درست نیست.مانند: قبوضات،  نذورات،  شؤونات،

 امورات،  وجوهات،  جواهرات،  لوازمات،  اولادها،  اخلاقها،  اسبابها،  اشعه ها،  اراذلها،  جواهر 

  ها  یا جواهرات،  ضیاعها،  اسنادها،  منازلها،  اجناسها.

3- اتصال علامت معرفه ی عربی (ال تعریف) به لغات فارسی غلط است .مانند:

حسب الخواهش،  حسب الخواسته،   حسب الفرمان،  حسب الفرموده،   حسب الفرمایش، 

حسب الدستور

اما کلمات: حسب الامر،  حسب الاقتضا،  بالاخره،  بالمناصفه،  علی السویه،  حتی المقدور،

  حتی الامکان،  زاد العارفین،  زادالمسافرین  ومانند اینها درست است.

4- پیوستن تنوین به کلمات فارسی یا غیرعربی ، در زبان فارسی درست نیست.مانند:

زماناً،  جاناً،  ناچاراً، گاهاً،  سفارشاً،  خواهشاً،  رایگاناً،  تیپاً،  دوماً،  سوماً،  چهارماً و...،تلفناً، 

 تلگراماً،  پیشنهاداً.

نکته:بجای کلمات :اقلاً،  اکثراً،  کتباً  وشفاهاً،  این کلمات را به کار بریم : حداقل(یادست کم)، 

 اغلب،  کتبی شفاهی.

5- ساختن مصدر جعلی با اتصال علامت یّت عربی به لغات فارسی درست نیست.مانند:

ناچاریّت،  رهبریّت،  دوئیّت (تفرقه وجدایی)،  منیّت (مغرور بودن)،  خوبیّت،  بدیّت،  مردیّت  و 

زنیّت.

6- جمع بستن کلمات فارسی با قالب های جمع مکسر عربی درست نیست ونباید بکار ببریم . 

  مانند: میادین،  اساتید،  بنادر  و  دراویش.

استفاده از قالب اسم مفعول  عربی برای کلمات  فارسی روا نیست.مانند: مُکلّا(کلاه دار)  و 

مُرَیّش (ریش دار)،  ممهور(مهر شده).

بکار بردن وزن  فعّال  برای کلمات فارسی نادرست است .مانند: قنّاد،  کفّاش .

7- این صفتها در ترکیب وصفی نادرست است : خانم مدیره ،  خانم رئیسه،  والده ی محترمه، 

پرونده ی مختومه، پرونده ی مربوطه،  نامه ی وارده،  نامه ی واصله،  علوم حاضره، بلاد خارجه،

  زبان های راقیه،  نوافل مرتبّه،  زیان ها ی وارده.

 نکته: بکار بردن : مکه ی معظمه،   مدینه ی منوره  یا مشرّفه،  عتبات عالیات  به دلیل حرمت

اعتقادی ؛

ومدینه ی فاضله ، چون اصطلاح فلسفی است؛

وهیأت مدیره به جهت تداول  بسیار آن  در امور  شرکت ها ، قابل قبول شناخته شده است.

8- اتصال پسوند  تر  وترین  به اسم  تفضیل های عربی روا نیست مگر در مورد اَولی که سعدی

هم به صورت  اَولی تر بکار برده است پس کلمات زیر اشتباه است:

اَعلی تر-ارجح تر- افضل تر- ارشدتر-اعلم تر و... .

9- بکار بردن کلمات :برعلیه،  برله،  گرام  به جای گرامی بکلی غلط است وبجای آن ها:  علیه، 

له  و  گرامی درست است.