درس اول (فناوری و سیستم)
فناوري تفاوت هايي با علم دارد. تفاوت ها و خصوصيات فناوري نسبت به علم عبارتند از:
1- فناوري مبتني بر ابزار است. اگر ابزار نباشد فناوري به وجود نمي آيد. در حاليکه علم به ابزار
وابسته نيست.
2- فناوري وابسته به زمان است. در شرايطي که علم هميشه وجود دارد. ولو کشف نشده باشد.
3- فناوري وابسته به شرايط محيط است. محيط روي آنکه چه چيزي بسازيم تأثير مي گذارد.
4- فناوري وابسته به کاربرد است. فناوري اگر کاربردي نداشته باشد شناخته نمي شود.
5- فناوري تغيير پذير است. در گذشت زمان ممکن است تغييرات زيادي کند. اما علم ممکن است
بيشتر شود ولي پايه هاي آن تغيير نمي کند.
6- فناوري قابل لمس و کار است.
7- تشخيص کاربرد فناوري آسان و قابل تصور است.
فناوري مانند نوزاد انسان مراحل رشد و تکامل خود را طي مي کند و هر روز کامل تر و پيچيده تر
مي شود.
منابع مورد نياز براي توليد يک محصول:
1- نيروي انساني
2- مواد اوليه
3- ابزار
4- پول
مراحل طراحي يک محصول:
1- طرح مسئله
2- تجزيه و تحليل
الف - عملکرد: چه انتظاراتي از اين کالا مي رود.
ب - موقعيت استفاده و قرار گيري
ج - ارگونومي: ابزار طوري باشد که با بدن انسان سازگار باشد و به آن لطمه وارد نکند.
3- پيشنهاد راه حل هاي مناسب
4- انتخاب بهترين ايده (پيشنهاد)
5- آماده کردن نقشه هاي اجرايي
6- ساخت
7- ارزيابي طرح: اصلاح آن وسيله ساخته شده به طوري که مشکلات، ضعف ها و نقايص آن
برطرف شود.
عوامل مؤثر بر رشد و تکامل فناوري:
1- نياز
2- تحقيقات علمي
3- کنجکاوي و تفکر انسان
***
تعریف سيستم
مجموعه ي منظمي از اجزاي به هم وابسته است که براي هدف مشترکي با هم کار مي کنند.
نگرش سيستمي
ديدن تمام جهان به شکل يک سيستم بزرگ (واحد) به طوريکه تغيير در هر سيستمي تأثير گذار
بر کل جهان هستي است اما کم.
مباني تفکر سيستمي:
1- نقطه آغاز - مفهوم کليت
2- بين اجزاء سيستم ارتباط متقابل وجود دارد.
3- ارتباط درون سيستم نظام مند و با نظم خاصي مي باشد.
4- ارتباط کنترلي
5- وجود هدف
6- سيستم آرمانگرا: سيستم خودش را براي خودش و اصلاح خودش, تغيير بدهد. مثل موجودات
زنده
قسمت هاي اصلي يک سيستم:
برخي از سيستم ها از سه قسمت ورودي، پردازش و خروجي تشکيل شده است.
1- ورودي: به مجموعه اي از مواد خام، ابزار، وسايل، نيروي انساني، و ... گفته مي شود که براي
توليد يک محصول وارد سيستم مي شود.
2- پردازش: به کليه کارهايي (مانند طراحي، تغيير مواد، ساخت و ...) که براي تبديل ورودي به
يک محصول انجام مي گيرد، پردازش گفته مي شود.
3- خروجي: آن چه که به عنوان محصول نهايي از سيستم به دست مي آيد، خروجي نام دارد،
مانند خودرو، قند و نان که به ترتيب در کارخانه ي خودرو سازي، کارخانه ي قند سازي و نانوايي،
توليد مي شوند.
***
نمونه سوالات
1- مراحل ساخت يک محصول فناوري را به ترتيب نام ببريد.
نياز - طراحي - دانش و مهارت - مواد و ابزار - توليد - ارزشيابي
2- مهارتهاي زندگي در اثر آموزش و تجربه کسب مي شوند.
3- عوامل مؤثر بر رشد و تکامل فناوري را نام ببريد.
نياز، تحقيقات علمي، کنجکاوي و تفکر انسان
4- برخي از کارخانه ها داراي بخش تحقيقات هستند که در تکامل محصولات فناوري
بسيار مهم است.
5- علم چه رابطه اي با فناوري دارد؟
علم موجب پيشرفت فناوري مي شود و اين خود باعث آسان تر شدن کارها و افزايش سرعت در
انجام امور مي گردد.
6- دانشمندان چه استفاده اي از نتايج تحقيقات خود مي کنند؟ 3 مثال بزنيد.
دانشمندان با استفاده از نتايج همين تحقيقات علمي است که به کشف يا اختراعي تازه دست
مي يابند و از اين راه، زندگي را براي بشر آسان تر مي کنند.
7- انسان به طور ذاتي موجود کنجکاو و علاقه مند است.
8- انسان براي تغييرات در پديده هاي اطراف خود از قوانين علمي و تجربيات گذشته
استفاده مي کند.
9- از اختراعات و کشف هاي جديد مي توان رباط ها و فضاپيما ها و درمان با ليزر را نام برد.
10- فناوري چگونه تکامل پيدا مي کند؟
فناوران مي توانند با استفاده از فناوري گذشته، چيزهاي جديدي توليد کنند يا به تکميل توليدات
پيشين بپردازدند.
11- در مقايسه بين دوچرخه و سيم چين، به نظر شما: الف - کدام سيستم پيچيده تر
است؟ چرا؟ ب- کدام سيستم ساده تر است؟چرا؟
الف - دوچرخه. چون از اجزاي بيشتر تشکيل شده است. ب - سيم چين. چون از اجزاي کم تري
تشکيل شده است.
12- انواع سيستم را نام ببريد.
ساده و پيچيده.
13- سيستم را تعريف کنيد.
سيستم مجموعه ي منظمي از اجزاي به هم وابسته است که براي هدف مشترکي با هم کار
مي کنند.
14- ارتباط بين اجزاي يک سيستم چگونه است؟
اگر يکي از اجزاي سيستم درست کار نکند، کل سيستم دچار مشکل مي شود.
15- با ذکر مثال قسمت هاي اصلي يک سيستم توليدي را مشخص کنيد.
ورودي (مواد خام) - پردازش (فرايند توليد)- خروجي (محصول ساخته شده)
16- قسمت هاي اصلي يک سيستم را نام ببريد.
ورودي - پردازش - خروجي
17- مرحله ورودي يک سيستم را تعريف کنيد.
ورودي به مجموعه اي از مواد خام، ابزار ، وسايل، نيروي انساني و ... گفته مي شود که براي
توليد يک محصول وارد سيستم مي شود.
18- مواد خام، ابزار، وسايل و نيروهاي انساني اجزاي ورودي يک سيستم هستند.
19- مرحله پردازش يک سيستم را تعريف کنيد.
پردازش به کليه کارهايي مانند طراحي، تغيير مواد، ساخت و ... که براي تبديل ورودي به يک
محصول انجام مي گيرد، گفته مي شود.
20- طراحي و تغيير مواد و ساخت جزء مرحله پردازش يک سيستم است.
21- مرحله خروجي يک سيستم را تعريف کرده و سه مثال بزنيد.
آنچه که به عنوان محصول نهايي از يک سيستم به دست مي آيد، خروجي نام دارد. مانند خودرو،
قند ، نان که به ترتيب در کارخانه ي خودروسازي، کارخانه قندسازي، و نانوايي توليد مي شوند.
22- آيا رايانه يک سيستم است؟
رايانه نيز يک سيستم است و اجزاي مختلفي تشکيل شده است.
23- رايانه يک سيستم پيچيده است.
24- ورودي سيستم رايانه را توضيح داده و توسط چه قسمتي از رايانه انجام ميشود؟
ورودي اطلاعاتي است که وارد رايانه مي شود. اين کار توسط صفحه کليد انجام مي شود.
25- ورودي سيستم رايانه توسط موس و صفحه کليد و اسکنر انجام مي شود.
26- پردازش سيستم رايانه را توضيح دهيد.
کليه اطلاعات وارد شده به سيستم به وسيله دستگاه ها و برنامه هايي که قبلا توسط انسان به
سيستم داده شده است، مورد تغيير و تحول قرار مي گيرد که به اين عمل پردازش مي گويند.
27- پردازش در سيستم رايانه توسط چه قسمتي انجام مي شود؟
کيس
28- خروجي سيستم رايانه را توضيح داده و توسط کدام قسمت انجام مي شود؟
کليه اطلاعاتي است که بر روي صفحه نمايش نشان داده مي شود يا توسط دستگاه چاپگر چاپ
مي شود.
29- خروجي سيستم رايانه توسط مانيتور و يا چاپگر و يا بلندگو انجام مي شود.